إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالنَّصَارَى وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

در حقيقت كسانى كه [به اسلام] ايمان آورده و كسانى كه يهودى شده‏ اند و ترسايان و صابئان هر كس به خدا و روز بازپسين ايمان داشت و كار شايسته كرد پس اجرشان را پيش پروردگارشان خواهند داشت و نه بيمى بر آنان است و نه اندوهناك خواهند شد

  • تفسیر و مفاهیم
  • اعراب و موضوع آیات
  • نکات تجویدی

موضوع: قانون کلی نجات

باتوجه به چهار گروه مورد خطاب در این آیه چرا مومنین و اهل کتاب در یک ردیف قرار گرفتند؟

در این آیه، قرآن به یک اصل کلى و عمومى، اشاره کرده مى‌گوید: آنچه ارزش دارد، واقعیت و حقیقت است، نه تظاهر و ظاهر سازى.

در پیشگاه خداوند بزرگ، ایمان خالص و عمل صالح پذیرفته مى‌شود  کسانى که به پیامبر اسلام ایمان آورده‌اند و همچنین یهودیان و نصارى و صابئان (پیروان یحیى یا نوح یا ابراهیم علیه السلام) آنها که ایمان به خدا و روز قیامت آورند و عمل صالح انجام دهند پاداش آنها نزد پروردگارشان ثابت است.[1]

در این آیه چهار گروه مورد خطاب هستند یکی مسلمان ضعیف الایمان که ایمان را در حد لفظ و اظهارات ارائه می‌دهد و از وادی عمل به صالحات و تکالیف شریعت به دور است زیرا غالباً دیده می‌شود در قرآن وقتی از ایمان صحبت می‌کند در کنار آن عمل به اقتضای آن نیز مطرح می‌شود «إِنَّ الَّذینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ» و در این آیه تنها یک قسمت آن بیان شده «الَّذینَ آمَنُوا»، پس او در تلقی قرآن بیرون مرز حقیقت اسلام و دین است.

 گروه دوم و سوم یهود و نصارا است که برخلاف دستور تورات و انجیل به اسلام نگرویده‌اند و گروه چهارم صائبی‌ها هستند که گرفتار شرک می‌باشند و این هر سه گروه نیز بیرون از اسلام می‌باشند و این آیه از آنها دعوت می‌کند که اگر ایمان آورندگان صوری ایمان خود را با التزام عملی به آن تکمیل کنند و اهل کتاب هم اسلام را پذیرفته و احکام آن عمل کنند وارد حقیقت دین اسلام شده‌اند و مورد لطف و رحمت خدا خواهند بود. کسانی که ایمان ظاهری آوردند،  چه از مسلمین و چه  از آنها که یهود و نصاری و صائبی هستند، تنها وقتی اهل نجات خواهند بود که واقعا ایمان بیاورند و اعمال صالح انجام دهند. بنابراین مفهوم آیه چنین می‌شود: مومنین باید به صورت جدی و واقعی ایمان بیاورند و در این زمانی که دین اسلام ادیان گذشته را نسخ کرده ایمان واقعی به این معنی است که اهل کتاب نیز به اسلام بپیوندند.[2]


[1] . تفسیر نمونه، ج۱ ، ص ۳۳۵

[2] . تفسیر نسیم حیات، ج۱ ،ص ۱۸۸

مؤسسه نورالیقین

مرکز تخصصی تفسیر و علوم قرآنی

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *