إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلًا مَا بَعُوضَةً فَمَا فَوْقَهَا فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا فَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ وَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَيَقُولُونَ مَاذَا أَرَادَ اللَّهُ بِهَذَا مَثَلًا يُضِلُّ بِهِ كَثِيرًا وَيَهْدِي بِهِ كَثِيرًا وَمَا يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفَاسِقِينَ

خداى را از اينكه به پشه ‏اى يا فروتر [يا فراتر] از آن مثل زند شرم نيايد پس كسانى كه ايمان آورده‏ اند مى‏ دانند كه آن [مثل] از جانب پروردگارشان بجاست ولى كسانى كه به كفر گراييده‏ اند مى‏ گويند خدا از اين مثل چه قصد داشته است [خدا] بسيارى را با آن گمراه و بسيارى را با آن راهنمايى مى ‏كند و[لى] جز نافرمانان را با آن گمراه نمى ‏كند

  • تفسیر و مفاهیم
  • اعراب و موضوع آیات
  • نکات تجویدی

موضوع: رازمثال به پشه

مثال زدن به کوچکترین مخلوق، درکلام خداوند چه سرّی دارد؟

مثال باید موافق مقصود باشد. مثال وسیله‌ای است برای تجسم حقیقت،گاهی گوینده درمقام تحقیرمدعی است. بلاغت سخن ایجاب می‌کندکه برای نشان دادن ضعف آنها، موجودضعیفی را برای مثال انتخاب کند.

دراینجا هیچ مثالی بهترازپشه یا مانندآن نیست.

درسوره عنکبوت نیزتکیه گاه‌های بت پرستان را به لانه عنکبوت که سست‌ترین خانه‌ها است، تشبیه می‌کند.

خداوند می‌فرماید: ما ابا نداریم از این که به پشه یا بالاترازآن مثال بزنیم.

گاه می‌شود ذکر یک مثال مناسب،آنچنان راه را نزدیک می‌کند که زحمت استدلال را ازدوش گوینده و شنونده برمی‌دارد.

گرچه بهانه جویان،کوچکی پشه را وسیله استهزاء و ایراد به آیات قرآن قرارداده بودند، اما اگر در ساختمان این حشره کوچک می‌اندیشیدند، می‌فهمیدندکه چه ظرافتی در ساختمان آن بکار رفته است.

امام صادق علیه السلام میفرماید: بااینکه(پشه) بسیارکوچک است، ولی ازنظرساختمان همان دستگاه‌هایی را داردکه بزرگترین حیوانات یعنی فیل دارا است. علاوه برآن که دو عضو دیگر(شاخک‌ها وبالها) درپشه است که فیل فاقدآن است.[1][2]

مؤسسه نورالیقین

مرکز تخصصی تفسیر و علوم قرآنی


[1] . تفسیرنمونه، ج ۱، صص  ۱۸۳_۱۸۸

[2] . شگفتي هائي در آفرینش پشه:

امام علی(ع) با اشاره به شگفتی های آفرینش «پشه» می فرماید: «اگر همه موجودات جمع شوند توانایی آفریدن پشه اى را ندارند». به گفته دانشمندان، ساختمان پشه ها بسيار ظريف و شگفت انگيز است كه ساختن آن براى انسان غير ممكن است. پشه نر از شيره گياهان و پشه ماده بيشتر از خون تغذيه مى كند. پشه هاى معمولى موجوداتى مزاحمند که می توانند خواب را از انسان بگيرند؛ اما خطرناك نيستند. در ميان انواع پشه ها، پشه هاى سمّي وجود دارند كه مى‌توانند قوى ترين حيوانات را از پاى درآورند.(پایگاه اطلاع رسانی ایةالله مکارم)

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *