حقیقت دحو الارض

create کشوری forum اضافه کردن دیدگاه جدید remove_red_eye 2657 خواندن

 

 

 

دحو الارض به معناي بيرون آمدن خشکي از زير آب است و اولين نقطه اي که از زير آب خارج شده، کعبه است و اين معناي خاص و لطيفي است ولي آنچه در روايات آمده و قابل استفاده است بحث فضيلت و ممتاز بودن اين روز مي باشد.

 * اعمال روز دحو الارض 
مرحوم مير داماد(ره) در رساله اربعه در بيان اعمال روز دحو الارض آورده اند: از افضل اعمال مستحبه که در روز دحو الارض مورد تاکيد مي باشد زيارت امام رضا عليه السلام است، دعايي مخصوص و نماز مخصوص در روز دحو الارض رسيده است، اين روز، روز عبادت خاص است « عَلِي بْنُ مُوسَي بْنِ طَاوُسٍ فِي کِتَابِ الْإِقْبَالِ قَالَ رَأَيتُ فِي کُتُبِ الشِّيعَةِ الْقُمِّيينَ قَالَ رُوِي أَنَّهُ يصَلَّي فِي الْيوْمِ الْخَامِسِ وَ الْعِشْرِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ رَکْعَتَانِ عِنْدَ الضُّحَي بِالْحَمْدِ مَرَّةً وَ الشَّمْسِ وَ ضُحَيهَا خَمْسَ مَرَّاتٍ وَ يقُولُ بَعْدَ التَّسْلِيمِ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِي الْعَظِيمِ وَ تَدْعُو وَ تَقُولُ يا مُقِيلَ الْعَثَرَاتِ أَقِلْنِي عَثْرَتِي يا مُجِيبَ الدَّعَوَاتِ أَجِبْ دَعْوَتِي يا سَامِعَ الْأَصْوَاتِ اسْمَعْ صَوْتِي وَ ارْحَمْنِي وَ تَجَاوَزْ عَنْ سَيئَاتِي وَ مَا عِنْدِي يا ذَا الْجَلَالِ وَ الْإِکْرَامِ؛ »[1]
  
در کتب قميين اين طور آمده است که در اين روز، دو رکعت نماز نزديک بالا آمدن آفتاب و چاشت خوانده شود در هر رکعت بعد از حمد 5 مرتبه سوره "و الشمس" را بخواند و بعد از نماز، لا حول و لا قوة الا بالله العلي العظيم را بگويد و اين اعمال، معرف روز «دحو الارض» است و بعد از آن هم دعا کند، که انشاء الله دعاي او مستجاب است و اينطور تعليم شده است که بگويد: « يا مُقيلَ العَثرات اَقلني عَثرتي» اي کسي که اقاله مي کني لغزش ها را لغزش هاي مرا اقاله کن و از آن درگذر، اي کسي که اجابت دعا مي کني دعاي مرا اجابت کن و اي خدايي که به همه احوال و حالات توجه داري، صداي مرا هم مورد توجه قرار ده و آنچه بدي کرده ام و آنچه وجود مرا به آن تحقق داده است و به آن جهت کشانده است از آن در گذر
  
در اعمال روز دحو الارض شيخ(ره) دعايي در مصباح نقل کرده است
  
25ذي القعده  زمين از زير کعبه گسترش يافت و روزه اين روز مستحب است و روز اين روزه معادل 2 ماه روزه است و نيز مستحب است که در اين روز اين دعا خوانده شود «اللهم داحي الکعبة و فالق الحبة و صارف اللزبة و کاشف کل کربة أسألک في هذا اليوم من أيامک التي أعظمت حقها و أقدمت سبقها و جعلتها عند المؤمنين وديعة و إليک ذريعة و برحمتک الوسيعة أن تصلي علي محمد و آل محمد عبدک المجيب في الميثاق القريب يوم التلاق فاتق کل رتق و داع إلي کل حق ...» [2] 
  
خدايا تو که گسترش دهنده کعبه هستي و شکافنده دانه ها هستي، و سختي ها را تو عوض و منصرف مي کني و بر طرف کننده هر گرفتاري و سختي هستي از تو مي خواهم در اين روز از ايام مخصوص خودت که حق آن روز را بزرگ قرار دادي، اين روز را از جهت فضيلت بر همه روز ها برتري دادي و ... 
  
اين روز، روز ميثاق قريب الهي است، روز دحو الارض روز پيچيده شدن زمين است؛ يعني اين روز مرادف با روز قيامت است، اگر روز دحو الارض روز پهن شدن زمين است، روز قيامت روز جمع شدن زمين است، روز قيامت «يوم التلاق» است و اين روز، روز، «رحمت و گستردگي» است و همچنين هر چه رتق و فتق شده در روز دحو الارض شده است اين روز، روز دعوت به حق است و اين روز، روز داعي الي الحق است و در تعبير رسيده است که "داعي الي کل حق" يعني روز دعوت به همه حق مي باشد و دحو الارض پهن شدن زمين از زير خانه کعبه است، در واقع در اين روز آب در سراسر زمين فراگير شده است و به جهات مسکوني زمين منتقل شده است و دحو الارض موجب حيات زمين شده است و به گونه اي شرايط زيستي در آن فراهم گرديده است
به عبارت ديگر کره زمين داراي محور هايي است و قطب هايي دارد، قطب حيات، جداي از قطب هاي ديگر است، قطب حيات زمين و محور اساس براي تشکيل حيات، در روز دحو الارض از خانه خدا کعبه شروع شده

* معناي کلمه " دحو": 
زماني که بچه ايي به راه مي افتد و قدرت دست و پا و توان فکري خود را مي يابد آن روز، روز «دحو» اين بچه است يعني روزي که اين قدرت و اين توان در او بوجود مي آيد
 
از حسن بن علي الوشا روايت است که گفت: من کودک بودم که در شب بيست وپنجم ماه ذي القعده با پدرم در خدمت امام رضا عليه السلام شام خورديم، حضرت فرمود: امشب حضرت ابراهيم عليه السلام و حضرت عيسي عليه السلام متولد شده اند و زمين از زير کعبه پهن شده است، پس هر که روزش را روزه بدارد چنان است که شصت ماه را روزه داشته باشد
 
روايت ديگر است که فرمود در اين روز حضرت قائم عليه السلام قيام خواهد نمود و در روايتي نيز آمده است هر که اين روز را روزه بدارد و شبش را به عبادت بسر آورد براي او عبادت صد سال نوشته شود و براي روزه دار اين روز هر چه در ميان آسمان و زمين است، استغفار کند، اين روزي است که رحمت خدا در آن منتشر شده است.
[3]

 * دحو الارض روز ذکر و اجتماع 
  روز دحو الارض روز ذکر و اجتماع است و اجر زيادي براي اهل عبادات است و از آنجا که آغاز حيات و رويش و زندگي، روز ارزشمندي براي هر موجودي است، پس مي توان ادعا کرد محور ارزشمندي زمين روز دحو الارض است چرا که به حيات رسيده است
* تغيير در حوزه هاي مغناطيسي زمين 
در لغت، معاني مختلفي براي دحو الارض نقل شده است، در يک معنا مي توان گفت در ذات زمين دحو محقق شده است به اين معنا که آن خميرمايه حوزه هاي مغناطيسي و چرخش هاي اتم هايي که در ذات زمين بوده است، از زير خانه کعبه و از اين نقطه شروع شده است و به ساير قسمت هاي زمين تغيير و گسترش يافته و به حد کمال رسيده است، تا بتواند داراي حيات شود، چه حيات گياهي و نباتي و چه حيات حيواني و انساني و ظاهرا مقصود از دحو الارض اين معنا است
معني «دحو الارض» به معني به راه افتادن زمين از نظر حيات مي باشد و از بيانات و ادعيه اي که به ما رسيده است اين طور برداشت مي شود که در اين روز يک اثر ذاتي در زمين حاصل شده است و حيات به زمين تعلق گرفته است و اينکه گفته شد در اين روز دو رکعت نماز خوانده شود و در هر رکعت 25 مرتبه سوره " و الشمس " خوانده شود اشاره به اين مطلب است که ارتباط خورشيد با زمين و تابش آن به زمين که موجب تغيير ذاتي بر روي زمين شده و حقيقت زمين تغيير ماهوي پيدا کرده است و به کمال رسيده و صاحب حيات شده است، همان طور عبادت و نماز همچون خورشيد بر جان و روح تابيدن مي گيرد و آن را به کمال مي رسد و حيات معنوي را در وجود انسان مي دمد
  * جنبه ذاتي و اکتسابي زمين در معناي دحو الارض 
در اينجا اگر جنبه ذاتي زمين را لحاظ کنيم، معناي دحو الارض اينگونه مي شود: نخست اين که زمين در درون ذات خود چرخش ها و حرکت هايي داشته است که منتقل به سمت حيات شده است، دوم اين که زمين آب را پذيرفته؛ يعني زمين در قسمت هاي مختلف آب را پذيرفت و اين امر موجب حيات آن شد
 
اگر مقصود جنبه اکتسابي زمين باشد نه ذاتي آن، دحو الارض به معني پذيرش رحمت هاي الهي است و بر حسب پذيرشي که پيدا مي کند آثار جديدي مي يابد، البته ما در فلسفه مي گوييم "کل ما بالعرض لابد اَنْ ينتهي اِلي ما بِالذات " در چنين روزي زمين لباس رحمت خاص بر تن کرده است، همين هم رحمت معنوي و هم رحمت مادي شامل او شده است و به عبارت ديگر روز دحو الارض روز بارور شدن زمين و روز توانمند کردن زمين است
 * کشيده شدن رحمت مادي و معنوي از کعبه به اطراف عالم 
  يک معناي دحو الارض هم «کشاندن» است؛ يعني رحمت مادي و معنوي از زير کعبه کشانده شده است و تعبير ديگري گسترده شدن و پهن شدن حيات و رحمت الهي از کعبه به سراسر زمين است و در آن روز خدا رحمت خود را منتشر کرده است؛ يعني همان گونه که بيان شد زمين داراي محور هاي متعددي مي باشد يک محور آن دو قطب مغناطيسي زمين است که امروز بر قطب شمال و جنوب مي باشد و قطب ديگر او قطب حيات و رحمت الهي است که موجب زنده شدن گياهان و حيوانات و انسان ها است که آن مسجد الحرام و کعبه مي باشد
  * يوم الاجتماع 
اگر در کره زمين محوري به طرف مقابل کعبه رسم کنيم، مي بينيم در دو نقطه به هر سمت نماز بخواني درست است، يکي خود کعبه و ديگري طرف مقابل آن و از اين دو قطب همه رحمت الهي به عالم منتشر شده است، اگر امروزه نماز گزاران رو به سوي کعبه نماز مي خوانند، روز دحو الارض که "يوم الاجتماع" است همه نماز گزاران روي زمين نماز وارد شده در اين روز را بخوانند تمام اهل زمين همه بر محور کعبه هستند
 * روز عظمت و روز اقدم 
  روز دحو الارض روز عظمت است و خدا بواسطه اين صفاتي که به زمين داد به او عظمت داد همچنين اين روز، روز «اقدم» نيز مي باشد که بر همه روز هاي ديگر بواسطه رحمت الهي پيشي گرفته است
 
برخي از بزرگان و اهل معرفت گفته اند: دحو الارض به معناي بيرون آمدن خشکي از زير آب است و اولين نقطه اي که از زير آب خارج شده است کعبه است و اين معناي خاص و لطيفي است ولي آنچه در روايات آمده است و قابل استفاده است بحث فضيلت و ممتاز بودن اين روز است
 
دحو الارض به معني حيات يافتن زمين است و اين مطلب از ساير جهات بيشتر جلوه دارد و اين حيات يافتن يا به تغيير ماهيت زمين مربوط است که پذيرش حيات يافته است، يا اينکه زمين حيات داشته است ولي در اين روز به کمال خود رسيده است که مقدماتي دارد و مقدمات که جمع شد جهش مي آيد و زمين در اين روز به کمال رسيده است و به عبارت ديگر هر چيزي بلوغي دارد، مثل بارور شدن درخت و حيوانات و ... بلوغ همه کمالات از اين موجود به فعليت مي رسد و نقطه شروع بلوغ و کمال، از خانه خداست، البته مباحث فني و دقيق هيوي و نجومي در اين جا مطرح است که محل خود را مي طلبد.


[1]. وسائل الشيعه ج 8 ص 182.

[2]. مصباح المتهجد ص 669.

[3]. مفاتيح الجنان / اعمال ماه ذيقعده.

تصویر امنیتی

تصویر امنیتی جدید

تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به موسسه نورالیقین می باشد

نقل مطلب فقط با ذکر منبع جایز می باشد