مقدمه

create سعادتمند forum اضافه کردن دیدگاه جدید remove_red_eye 2641 خواندن

 

صحیفه سجادیه، شامل دعاها و مناجات‌های حضرت امام عارفان امام زین العابدین علیه السلام است که مشتمل بر 75 دعا است. متاسفانه در حال حاضر، تنها 54 دعا موجود است و باقیمانده دعاها یا مفقود شده و یا طی روزگار به فراموشی سپرده شده است.

صحیفه سجادیه از ابعاد مختلفی قابل بررسی است.

 


دیدگاه عرفانی

 

در واقع عارفان بر این امر آگاهی دارند که هر کس بخواهد به معرفت الله برسد باید با صحیفه سجادیه سر و کار داشته باشد. فرموده های امامان در سیر و سلوک الی الله و در معارف، مطلب بسیار مهمی است، پس بدین ترتیب باید به صحیفه سجادیه به عنوان کتاب سیر و سلوک الی الله نگاه کرد.

 

 

دیدگاه حقوقی

 

صحیفه سجادیه یک کتاب حقوقی است شامل حقوق پدران و مادران بر عهده فرزندان، احترام به آنان و همچنین برخی ارتباطات خانوادگی است، بدین ترتیب این کتاب در قالبی وسیع‌تر از کتاب دعا و عرفان مطرح است.

 

 

دیدگاه سیاسی

 

از جمله موارد مطرح در بعد سیاسی این است که حضرت امام زین العابدین در این کتاب به زبان‌های وسیعی وارد شده است و لعن های شدیدی را بر دشمنان اهل بیت فرستاده‌ است.

 


دیدگاه شناختی

 

صحیفه سجادیه، کتاب پیغمبر شناسی و امام شناسی است. در این کتاب، از یک سو پیامبر اکرم با درجه‌‌‌های رفیعشان شناسانده شده ‌است و از سوی دیگر، دائره المعارف امامت و نوشته شده به وسیله امام معصوم است. حضرت زین العابدین به جایگاه منتظران و منزلت آنان پرداخته‌ است و این موضوع را بسیار زیبا، ظریف و جالب مطرح کرده‌ است. بدین ترتیب صحیفه سجادیه، کتاب امامت، رسالت، توحید، جهاد در راه خدا، مرزبانی، جایگاه و منزلت مرزبانان در اسلام و... است.

 

 

امتیازات صحیفه سجادیه

 

از ویژگی‌های ممتاز این اثر گران سنگ و والا، املاء آن به دو تن از فرزندانش، امام باقر علیه السلام و حضرت زید علیه السلام است. امام صادق علیه‌السلام می‌‌ فرماید: " من هم در آن جلسات حضور داشتم، پدر بزرگم، امام سجاد می‌ ‌فرمود و پدر بزرگوارم، امام محمد باقر علیه السلام می نوشت."

دعاهای صحیفه سجادیه دارای امتیازات خاصی می باشد. به عنوان مثال دعای کمیل را حضرت امیر علیه السلام برای کمیل خواندند اما املاء نکردند یا دعای ابوحمزه ثمالی را حضرت سجاد خواندند اما برای کسی املاء نکردند.

 

علت این دقت نظر و املاء را می‌توان در سعی آن حضرت برای آموزش سبک زندگی به نسل‌های بعدی جست‌جو کرد. از جمله این که چگونه با خدا و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و امامان معصوم ارتباط برقرار کنیم یا چگونه با پدر، مادر، فرزندان، دوستان و حتی دشمنانمان زندگی کنیم.
صحیفه سجادیه، یک اثر ماندگار و جامع برای نحوه زیستن است و در آن، درس و سبک زندگی در اوج قرار می‌گیرد، از لحاظ سند نیز، اولا سند قرص، محکم و غیر مخدوشی در خود آن ذکر شده است و ثانیا، شنیدن کلام بزرگان هم در این زمینه لطف بسیار دارد.


علامه ما‌مقامی که فقیهی ولایی است و دستی در علم رجال دارد، از قول تقی الدین حسن بن علی بن داوود حلی، که صاحب رجال معروف است، بیان می‌دارد که تمام بزرگان، صدوق ها، کلینی ها، شیخ طوسی ها، شیخ مفید ها، سید بن طاووس ها، علامه حلی ها، بحر العلوم ها، علامه مجلسی‌ها و تمام مشایخ می‌گفتند "علی نحو الورود" (1) بخوانید.


علامه سید محسن جبل العاملی می فرمایند: صحیفه سجادیه را، راویان بسیاری با سندهای متصل از سه امام معصوم یعنی از امام زین العابدین، امام محمد باقر و امام صادق صلوات الله علیهم اجمعین نقل کردند. علاوه بر این، صحیفه سجادیه چنان مشهور است که خدشه دار نمی‌شود. مرحوم وحید بهبهانی می فرماید: گاهی از مضامین بلند یک روایت می‌توان فهمید سند آن معتبر و صحیح و از معصوم علیه السلام رسیده است و علما، قادر به بیان چنین سخنانی نیستند و این دلیل بر صحت آن روایت است. بعد مثال می زند نهج البلاغه، صحیفه سجادیه، زیارت جامعه کبیره و دعای ابوحمزه ثمالی خدشه بردار نیستند.
در سال 1353(ﻫ.ش) حضرت آیه الله نجفی مرعشی، صحیفه سجادیه را برای طنطاوی رﺋیس دانشگاه الازهر و مفتی اعظم اسکندریه، فرستادند. وی پس از مطالعه آن، در جواب فرمود" صحیفه سجادیه را کتابی یگانه یافتم که شامل دانش ها، معارف و حکمت هایی است که در هیچ کتاب دیگری یافت نمی‌شود."         

                                                                                                                                                                                                                                       
همچنین طنطاوی که خود یکی از علمای معروف اهل سنت است درباره صحیفه می گوید: " براستی از بدبختی ما عالمان اهل سنت است که تاکنون بر این اثر گران‌بها و گران‌سنگ اطلاعی پیدا نکرده‌ایم، چرا که نفهمیدیم یک چنین امانتی از جگر گوشه و فرزند حضرت رسول الله الاعظم باقی مانده است" طنطاوی، مفتی عرب و مسلط بر ادبیات فارسی، با دیدن صحیفه سجادیه به سند مراجعه نمی کند و می‌گوید " این کلام مخلوق معمولی نیست، بلکه ما فوق کلام المخلوق دون کلام الخالق است."

 

برگرفته از سخنر‌انی استاد گنجی در حرم مطهر حضرت معصومه سلام الله علیها

گردآورنده: خانم یوسفلو

 

 



1. دعا و درخواست از خدا بر دو قسم است:
1) ادعیه مطلقه: یعنی دعا کننده، مطالب و نیازهای خود را به زبان خود و به هر شکلی که می تواند در پیشگاه خدا اظهار می کند، این قسم را دعاهای غیر وارده می نامند.
2) انشاءها و الفاظ مخصوصی که از معصومی رسیده باشد، این قسم را دعاهای وارده یا ادعیه ماثوره می نامند که بعضی از آنها باید در وقت مخصوص و محل معلومی خوانده شود و برای بعضی دیگر زمانی و مکانی تعیین نشده است. ثواب و فضیلت این گونه دعاها، برای کسی که آشنا به معنای آنها باشد بیش از قسم اول است زیرا معصومان علیهم السلام به امراض روحی فرد و جامعه آشناتر و در نحوه ی درخواست حاجت و چگونگی بیان و طرح آن و کیفیت راز و نیاز با حق تعالی آگاه‌تر و بیناتر بوده اند. آنان می دانستند که بشر چه نقصی را واجد و چه کمالی را فاقد است. چه باید بکند و چه باید بخواهد اما سایر انسان‌ها چون غیر معصومند گاهی بجای خیر خویش، شر و عوض سود خویش، زیان و به جای سعادت خویش، شقاوت می طلبند.
" وَ يَدْعُ الْإِنْسانُ بِالشَّرِّ دُعاءَهُ بِالْخَيْرِ وَ کانَ الْإِنْسانُ عَجُولاً" (17، اسرا)
این انسان‌ها (آزروی نادانی) شر خود را می‌خواهند همانند آنکه خیرش را در خواست می کند و او موجودی شتاب کار است. (مصباح المنیر ص24) فقها می فرمایند، گاهی اینکه یک دعا وارد شده یا نه جای شک دارد بنابراین از روی رجا بخوانید مثل اقامه نماز روز عید فطر با جماعت.

 

تصویر امنیتی

تصویر امنیتی جدید

تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به موسسه نورالیقین می باشد

نقل مطلب فقط با ذکر منبع جایز می باشد