شرح اصطلاح مبدا فاعلی، قابلی و غایی

create یا زهرا forum اضافه کردن دیدگاه جدید remove_red_eye 27 خواندن

ادامه مطلب جلسه قبل

تفسیرتسنیم، ج ۱۷، ص۸۷، آیه ۱: «خداوند سبحان همه انسان ها را از يك نفس، اصل، ذات، ريشه، حقيقت و گوهر آفريد و همه مردان و زنان، حتی آدم و حوّا (عليهماالسلام) از يك حقيقت‌اند و حقيقت اين دو نيز يكی است، بنابراين مبدأ فاعـلی همگان واحد و مبدأ قابـلی همه يكی است، پس بايد روابط آنان با يكديگر به لحاظ مبدأ فاعلی برپايه تقوا و به لحاظ مبدأ قابلی برپايه برادری و برابری باشد تا زندگی مسالمت آميز داشته باشند.»

┄┄┄┅••✻••┅┄┄┄

مبدأ فاعــلی

علت فاعلی همان منشأ پيدايش معلول است و منظور از آن در طبيعيات، منشأ حركت و دگرگونی اجسام، و در الهيات، منشأ وجود می‌باشد.
فاعلی كه وجودش نيازمند به فاعل ديگری نباشد «فاعل حق» ناميده می‌شود و مصداق آن منحصر به ذات مقدس الهی می‌باشد.
مبدا فاعلی همگان خداوند متعال است.
خداوند با بیان دو صفت خالقیت و ربوبیت که ناظر به مبدا فاعلی هستند خود را معرفی می کند.
خالقیت تأمین اصل هستی و ربوبیت عهده دار شیء موجود و اعطای کمال به آن است.

«يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّکُمُ الَّذي خَلَقَکُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ»

┄┄┄┅••✻••┅┄┄┄

راههای شناخت مبدأ فاعلی


برای شناخت مبدا فاعلی، سه راه هماهنگ برای انسان وجود دارد:


ادله نقلی: که مستند به وحی یعنی قرآن کریم است و یا مستند به سنت معصومین علیهم‌السلام می‌باشد.


برهان‌های عقلی: انسان با تحلیل عقلی به این گونه معارف، راه می یابد.

مثال اول :برهان نظم

مقدمه اول(صغری): جهان دارای نظم است.

مقدمه دوم(کبری): هر نظمی ناظمی دارد.

نتیجه: پس این جهان ناظمی دارد.


مثال دوم : برهان حدوث

مقدمه اول(صغری): هستی حادث است.

مقدمه دوم(کبری): هر حادثی محدث نیاز دارد.

نتیجه: پس جهان هستی به محدث نیاز دارد.

مثال سوم : برهان امکان
برهان امكان و وجوب كه گاهی به اختصار از آن به برهان امكان تعبیر می‎شود، یكی از استوارترین براهین عقلی بر اثبات وجود خداوند است.

┄┄┄┅••✻••┅┄┄┄


شهود مبدأ هستی: کسی که به شهود دست یابد، معرفت بلندی را که با علم الیقین، حاصل شدنی است به دست می آورد و در همین دنیا قادر به دیدن نشانه های نهایی مانند بهشت و جهنم می شود. این همان شهودی است که پیامبران خدا و از جمله ابراهیم خلیل با آن به دیدار باطن هستی و ملکوت آسمان‌ها و زمین، نایل شده‌اند. البته این راه، منحصر به پیامبران نیست. بلکه خداوند، دیگران را هم به پیمودن آن تشویق کرده است.

ادامه دارد...:

┄┄┄┅••✻••┅┄┄┄

برگرفته از بیانات استاد ارجمند حسینی آل مرتضی در کلاس تفسیر تخصصی طرح مشکات(تفسیر سوره نساء بر مبنای تفاسیر المیزان، تسنیم و مجمع البیان به همراه شرح دقیق و گسترده اصطلاحات)

موسسه نورالیقین
مرکز تخصصی تفسیر و علوم قرآنی

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به موسسه نورالیقین می باشد

نقل مطلب فقط با ذکر منبع جایز می باشد