تفسیر آموزشی سوره انفال

create یا زهرا forum اضافه کردن دیدگاه جدید remove_red_eye 37 خواندن

و مَاکَانَ اللَّهُ لِیُعَذِّبَهُمْ وَأَنْتَ فِیهِمْ وَمَا کَانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ یَسْتَغْفرون (انفال/۳۳)
(ولى) تا تو در میان آنان هستى خدا بر آن نیست که ایشان را عذاب کند و تا آنان طلب آمرزش می کنند خدا عذاب کننده ایشان نخواهد بود .

سوال:چرا با وجود درخواست کفار مبنی بر نزول عذاب، عذابی بر آنها نازل نشد؟

مراد از عذاب مورد نظر آیه، عذاب و بلای بزرگی است که یکباره ایشان را هلاک و نابود سازد؛ نه عذاب و بلای جزئی و معمولی.

آیه فوق دو عامل بازدارنده عذاب را ذکر می کند:
1. وجود پیغمبر در میان مسلمین( اَنتَ فِیهِم)

2. استغفار به درگاه ربّ‌العالمین.(وَهُم یَستَغفِروُن)

اوّلی اختصاص به مسلمانان صدر اسلام، و دومی مربوط به همه مؤمنان در تمام قرون و اعصار است.


در تفسیر آیه فوق مفسران به نکاتی اشاره کرده اند از جمله :

بعضی از مشرکان بعد از گفتن جمله نفرینی از سخن خود پشیمان شدند و عرضه داشتند "رَبَّنَا غفرانک" خدایا بر ما ببخش و همین  سبب شد که حتی بعد از خروج از مکه گرفتار بلا و نابودی نشدند.

وهُمْ یَسْتَغْفِرُونَ « عده دیگری گفتند نظر به اینکه عده ای از مومنان در مکه ماندند زیرا قادر به هجرت نبودند پس چون آنها یادگار پیامبر بودند وجودشان مانع عذاب شد.

احتمال دیگر یک قاعده شرطی است که اگر گناهکاران پشیمان شده واستغفار نمایند کیفر از آنها برداشته می شود.

در احاديث آمده است كه خداوند به خاطر وجود برخى افراد پاك و علماى ربّانى، سختى و عذاب را از ديگران برمى‌دارد. چنانكه در ماجراى قلع و قمع قوم لوط، حضرت ابراهيم به فرشتگان مأمور عذاب گفت: «إِنَّ فِيها لُوطاً» يعنى آيا با وجود يك مرد خدايى در منطقه، آنجا را نابود مى‌سازيد؟! فرشتگان گفتند: ما مى‌دانيم كه لوط در آنجاست و به او دستور داديم تا از آنجا خارج شود.

و يا در روايت مى‌خوانيم امام رضا عليه السلام به زكريا ابن آدم فرمود: «در شهر قم بمان! كه خداوند همان گونه كه به واسطه‌ى امام كاظم عليه السلام بلا و عذاب را از اهل بغداد برداشت، به واسطه‌ى‌ وجود تو نيز بلا را از آن شهر دور مى‌كند»


توجه به این نکته نیز ضروری است که نافرمانى و انجام بعضى گناهان، از اسباب نزول بلا و عذاب الهى است، و راه جبران آن توبه و استغفار است. «وَ ما كانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ» چنانكه در دعاى كميل مى‌خوانيم: «اللّهم اغفر لى الذنوب الّتى تنزل البلاء».
منظور از استغفار، تکرار جمله خدایا مرا ببخش (اللهم اغفرلی ) نیست بلکه روح استغفار یک حالت بازگشت به سوی حق وآمادگی برای جبران گذشته است.
خصوصا هنگامی که مشکلات بزرگ ویا بلاهای همگانی بوجود می آید(شبیه بیماریهای همه گیر)باید بلا را با استغفار برطرف کرد.

همچنین برای اصلاح فساد در جامعه استغفار کافی نیست بلکه تلاش وحرکت برای هدایت مردم لازم است.
برای این منظور باید آنچنان که شایسته جامعه منتظر است رفتار کرد نه اینکه مانند اهل کوفه امام زمان خود را تنها بگذاریم

           ┄┅═✼✼═┅

برگرفته از بیانات استاد ارجمند حسینی آل مرتضی در کلاس تفسیر عمومی طرح جامع رضوان(تفسیر کل قرآن کریم برمبنای تفاسیر المیزان،نمونه،نور،ونسیم حیات)

مؤسسه نورالیقین
مرکز تخصصی تفسیر وعلوم قرآنی

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به موسسه نورالیقین می باشد

نقل مطلب فقط با ذکر منبع جایز می باشد