تقلید حی و میت

create سعادتمند forum اضافه کردن دیدگاه جدید remove_red_eye 2609 خواندن

 

 

تقلید حی

 

تقلید در احکام شرعی از مجتهد زنده

تقلید حی، مقابل تقلید میت و به معنای تقلید از مجتهد زنده می‌باشد. میان دانشمندان اسلامی اختلاف است که آیا حیات (زنده بودن) از شرایط مفتی و مجتهد است یا نه؛

 

1- معروف نزد اصولیون و فقهای شیعه، اشتراط حیات مفتی و مجتهد است به طور مطلق (در تقلید ابتدایی و استمراری).

 

2- اصولی‌ها و فقهای اهل سنت و اخباری‌ها و برخی اصولیون شیعه مطلقا (چه در تقلید ایتدایی و چه در استمراری) به عدم اشتراط حیات مفتی و مجتهد معتقد هستند.

 

3- برخی دیگر از اصولیون، بین تقلید ابتدایی و استمراری تفصیل داده‌اند.

 

 

 

تقلید در اصول عقاید

 

تقلید از مجتهد، در اصول اعتقادات

تقلید در اصول عقاید یا اصول دین، مقابل تقلید در فروع دین بوده و به این معنا است که شخص در امور اعتقادی، نظر و رأی دیگری را از روی تعبد و بی‌دلیل پذیرفته و به آن ملتزم شود، مانند آن که در اعتقاد به توحید و یا معاد از مجتهدی تقلید نماید.

نظریه مشهور اصولیون و دیگر علمای اسلام آن است که در اصول عقاید، تقلید جایز نیست.

 

نکته: بعضی معتقدند همان گونه که در اصول اعتقادی تقلید جایز نیست، در فروعات فقهی هم جایز نیست، اما باید گفت که مسائل اصول دین محدود و معدود بوده و تحصیل علم درباره آنها هر چند به صورت اجمال ـ ممکن و آسان می‎باشد، به خلاف مسائل فرعی که فراوان بوده و اجتهاد درباره آنها برای بسیاری از مجتهدان نیز تا آخر عمر میسر نمی‎شود، تا چه رسد به توده مردم. (1)

 

 

تقلید در فروع

 

ر. ک : تقلید

 

تقلید میت

 

تقلید از مجتهد از دنیا رفته

تقلید میت، مقابل تقلید حی بوده و عبارت است از تقلید از مجتهدی که از دنیا رفته است.

میان علمای اسلام درباره جواز و عدم جواز تقلید از مجتهد میت اختلاف است:

 

1-  مشهور اصولی‌ها و فقهای شیعه، به عدم جواز تقلید از میت معتقد هستند.

 

2- مشهور اصولی‌ها و فقهای اهل سنت، اخباری‌ها و برخی از اصولیون شیعه به جواز تقلید از میت معتقد هستند.

 

3- برخی دیگر، در مسئله تفضیل داده و تقلید ابتدایی را غیرجایز و تقلید استمراری را جایز دانسته‌اند.

 

نکته: مهم‌ترین دلیل درباره عدم جواز تقلید از میت این است که این مسئله مورد تردید بوده و اصل، عدم جواز تقلید از میت است. و مهم‌ترین دلیل قول سوم، استصحاب جواز است،؛ به این بیان که وقتی مجتهد زنده بود، تقلید از او جایز بود، اکنون که مرده و جواز تقلید از او مورد تردید قرار گرفته، حکم جواز تقلید، استصحاب می‌شود. (2)

 


1. جزایری، محمد جعفر، منتهی الدرایة فی توضیح الکفایة، ج8، ص531. مشکینی، علی، تحریر المعالم، ص218. مشکینی، علی، اصطلاحات الاصول، ص18. اصفهانی، محمد حسین، الفصول الغروبة فی الاصول الفقهیة، ص412. علامه حلی، حسن بن یوسف، مبادی الاصول الی علم الاصول، ص246. انصاری، مرتضی بن محمد امین، فوائد الاصول، ج1، ص284. فاضل لنکرانی، محمد، کفایة الاصول، ج6، ص386و 402. بروجردی، محمد، مبانی حقوق اسلامی (مختلف الاصول)، ص192. محقق حلی، جعفر بن حسن، معارج الاصول، ص199. میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن، قوانین الاصول، ج2، ص (164ـ 160).

 

2. آخوند خراسانی، محمد کاظم بن حسین، کفایة الاصول، ص (545ـ 544). اصفهانی، محمد حسین، الفصول الغروبة فی الاصول الفقهیة، ص419. اصفهانی، محمد حسین، بحوث فی الاصول، ج3، ص20. صاحب معالم، حسین بن زین الدین، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص248. حیدری، علی نقی، اصول الاستنباط، ص324. خویی، ابوالقاسم، مصباح الاصول، ج3، ص448. میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسین، قوانین الاصول، ج2، ص256. انصاری، مرتصی بن محمد امین، مجموعه رسائل فقهی و اصولی، ص58و 96. بروجردی، محمد، مبانی حقوق اسلامی (مختلف الاصول)، ص204. مکارم شیرازی، ناصر، انوار الاصول، ج3، ص682. حیدر، محمد صنقور علی، المعجم الاصولی، ص (445ـ 442). قدیری، محمد حسین، البحث فی رسالات عشر، ص426. قدسی مهر، خلیل، الفروق المهمة فی الاصول الفقهیة، ص156. خمینی، روح الله، الرسائل، ج2، ص (159ـ 150).

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به موسسه نورالیقین می باشد

نقل مطلب فقط با ذکر منبع جایز می باشد