برگزیده تفسیر آیات قرآن کریم در ماه مبارک رمضان (جزء بیستم)

create امینی forum اضافه کردن دیدگاه جدید remove_red_eye 327 خواندن

برگزیده تفسیر آیات قرآن کریم در ماه مبارک رمضان (جزء بیستم)
برگرفته از بیانات استاد آل مرتضی


سوره قصص، سوره‌ای مکی است و در شرایطی نازل شد که مسلمانان در چنگال قدرت دشمنان گرفتار بودند و دشمنان هم از نظر جمعیت تعدا و قدرت از مسلمانان برتر شدند. به طوری که عده‌ای نگران آینده اسلام بودند.

محتوای سوره قصص دارای 2 بخش است:

1. بخش اول: نیمی از آیات را به خود اختصاص داده شباهت وضعیت مؤمنین با وضع بنی‌اسرائیل در چنگال فرعونیان و داستان حضرت موسی علیه السلام و بنی‌اسرائیل و فرعونیان

 

2. بخش دوم: داستان قارون، مرد ثروتمند مستکبر که تکیه بر علم و ثروت خود داشت بازگو می‌کند که براثر غرور، سرنوشت فرعون را دچار شد.
به طوریکه فرعون در آب و قارون در خاک فرو رفت. او تکیه بر قدرت نظامی و حکومت داشت و این تکیه بر ثروت.
« وَنُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوَارِثِينَ ».(نور/5)
کلمه «منت» در اینجا به چه معناست؟
در اینجا کلمه منت به معنای نعمت بزرگ و باارزش است. نه منت زبانی که بازگو کردن نعمت به قصد تحقیر دیگران باشد که مسلماً کار زشتی است. (تفسیر نور)
یک منت عملی(فعلی) یعنی می‌خواهیم به آنان که در زندگی ضعیف شدند، نعمتی دهیم که از سنگینی آن گرانبار شوند.
در قرآن از چه نعمت‌هایی تعبیر به منت شده است؟
با توجه به اینکه همه نعمت‌ها از جانب خداوند است لیکن خداوند به چند نعمت تعبیر به منت فرموده است که از اهمیت بالای آنها حکایت دارد از جمله:
الف) نعمت اسلام (کذلک کنتم... علیکم) (نساء/15)
ب) نعمت نبوت یکی از نعمت‌های عظیم الهی جهت هدایت و تربیت بندگان مؤمن است. «لَقَد مَنَّ اللهُ عَلَی... رسولاً» (آل عمران/ 164)
ج) نعمت هدایت «بَل اللّه... هَداکُم» (حجرات/ 17)
د) نعمت حاکمیت مؤمنان «و یَزیدُ .... استُضعِفُوا» (قصص/ 5)
قابل توجه است طبق بسیاری از روایات، حضرت مهدی و حکومت آن بزرگوار در آخرالزمان مصداق «اَتم» معرفی شده است.
« إِنَّ قَارُونَ كَانَ مِنْ قَوْمِ مُوسَى ...إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ». (قصص/76 و 77)

موضوع: دین در برابر ثروت
حضرت موسی با فرعونیان
1. فرعون (مظهر حکومت و قدرت)
2. قارون (مظهر ثروت)
3. سامری (مظهر صنعت)
قارون از خویشاوندان موسی بود و ثروت زیادی داشت ولی ثروتش به درد آخرت نخورد.
آیا ثروت از نظر دین نفی شده است؟ خیر ثروت بد نیست به شرطی که وابستگی برای انسان ایجاد نکند همانطور که می‌دانین منشأ تمام بدیها و خطاها حب به دنیاست. «حُبّ الدّنیا رأس کُلّ خطیئه»
دنیا وسیله است نه هدف بلکه هدف آخرت است. (تفسیر نور)

چهار نصیحت به قارون که مربوط به همه ثروتمندان می‌شود:
1. در آنچه خدا به تو داده سرای آخرت را جستجو کن «وابتغ فیما آتاکَ اللّهُ الدّارَ الآخرۀ»
2. سهم و بهره‌ات از دنیا فراموش نکن. «و لاتنسَ نصیبکَ من الدّنیا»
3 همانطور که خدا به تو نیکی کرده تو هم از نعمتی که داری انفاق کن. «و احسِن کَمَا اَحسَنَ اللّه اِلیک»
4. مبادا این امکانات مادی تو را بفریبد تا در زمین فساد کنی. «و لاتبغ الفساد فی الارض.... المفسدین»
«أَحَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لَا يُفْتَنُونَ». (عنکبوت/2)

موضوع: آزمون الهی، تصدیق ایمان
سؤال: حقیقت ایمان در قالب سنت ابتلاء و آزمایش به چه نحو ظهور می‌یابد؟
در این آیه به موضوع فتنه یا آزمایش بندگان اشاره دارد که یکی از سنن قطعی و همیشگی الهی است که همه افراد بشر در هر دورانی را در برمی‌گیرد (که خداوند می‌فرماید: آیا مردم گمان می‌کنند همین که بگویند ایمان آوردیم و به توحید و رسالت پیامبر (ص) شهادت دادند کافی است و ما آنها را به حال خود رها می‌کنیم و امتحان نمی‌شوند.
در مقام ادعا، هرکس خود را برترین مؤمن، بالاترین مجاهد و فداکارترین انسان معرفی می‌کند. اما همه این ادعاها باید از طریق امتحان و آزمون روشن شود. (تفسیر نور)
بدین ترتیب تمام جهان صحنه آزمایش الهی است. فقر و غنا، درد و رنج، شرّ و خیر، سلامتی و شادابی... که به انسان می‌رسد مشخص می‌کند که چه انسان راست می‌گوید و چه انسان دروغ می‌گوید. «فَلیعلَمَنَّ اللّهُ الّذِینَ صَدَقُوا وَ لَیَعلمَنَّ الکاذِبین» (عنکبوت/ 3)
و استعدادهای وجودی در بوته‌های ابتلا قرار می‌گیرند، صبر آنها سنجیده ، میزان رضای آنها از حق تعالی مشخص و حجت بر ایشان تمام می‌شود. باور کردن این سنت عمومی و فراگیری ابتلا باعث می‌شود انسان خود را آماده و اهل تقوا و پرهیزکار می‌کند.
پیام های آیه
1. ایمان تنها با زبان و شعار نیست، بلکه همراه با آزمایش است. « أَحَسِبَ ... لَا يُفْتَنُونَ »
2. آزمایش یک سنت الهی در طول تاریخ است. « وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ»
3. حوادث را تصادف مپنداریم، همه اسباب آزمایش ماست.
4. آشنایی با تاریخ و حوادث پیشینیان، مردم را برای پذیرش حوادث آماده می‌کند. (مِنْ قَبْلِهِمْ)
5. دلیل آزمایش‌های الهی عینی و محقق شدن علم ازلی خداوند و جدا شدن مؤمنان حقیقی و شکوفا شدن استعدادهای درونی و به فعلیت رسیدن آنهاست. «فَلَيَعْلَمَنَّ... الَّذِينَ صَدَقُوا و....الْكَاذِبِينَ » (آیه 3 عنکبوت)
«وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ ...». (عنکبوت/8)
دایره احسان به والدین و اطاعت از آنها به چه نحو بیان شده است؟
اهمیت به جایگاه پدر و مادر در کلام وحی در موارد ذیل اشاره می‌شود.
1. قرین شدن امر به شکر و سپاس از والدین و حضرت حق «وَ وَصینا الانسانَ بِوالدیهِ.... الیّ المصیرُ» (لقمان، 14)
2. نیکی به پدر و مادر در کنار اصل توحید «اعبُدُ اللّهَ... احساناً» (نساء، 36)
3. نیکی به پدر و مادر در قرآن به طور مطلق اشاره شده و بدون قید و شرط باید از طرف فرزندان انجام شود. «وَ وَصَّینا الاِنسانَ بِوالِدَیهِ حُسنا» (عنکبوت، 8)
امّا اطاعت از پدر و مادر مشروط است. اگر والدین از فرزند معصیت حق تعالی را بخواهند فرزند نباید اطاعت کند. اطاعت از پدر و مادر تا جایی که امکان دارد با رضای حق و مرزهای واجبات و محرمات مخالف نباشد.
گرچه عدم اطاعت از ایشان باعث شود بسیاری از امتیازات ظاهری را از دست دهد. اما باید با اطمینان صراط مستقیم را انتخاب کند و به خاطر دنیا از راه حق عصیان نکند. «وَ ان جاهداک... تقلعهما» زیرا خداوند متعال ضامن تأمین رزق و روزی انسان در دنیا و آخرت می‌باشد.« الیّ مَرجِعُکُم... تعلمون»

 

تصویر امنیتی

تصویر امنیتی جدید

تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به موسسه نورالیقین می باشد

نقل مطلب فقط با ذکر منبع جایز می باشد