برگزیده تفسیر آیات قرآن کریم در ماه مبارک رمضان (جزء دوازدهم و سیزدهم)

create امینی forum اضافه کردن دیدگاه جدید remove_red_eye 40 خواندن

برگزیده تفسیر آیات قرآن کریم در ماه مبارک رمضان (جزء دوازدهم و سیزدهم)
برگرفته از بیانات استاد آل مرتضی

 سوره هود

موضوع: تقابل «اُحْکِمَت» با «فُصِّلَت»

«الر كِتَابٌ أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ». (هود/1)

سؤال: چرا خداوند در مورد آیات قرآن ابتدا کلمه «اُحْکِمَت» سپس «فُصِّلَت» را آورده است؟

جواب:
1- قرآن کتابی است هم محکم و هم مفصّل
2- هم فصیح است و هم بلیغ
3- محتوایش در سوره های مختلف جدای از یکدیگر اما به دنبال هم و پیوسته آمده است.
4- کتابی محکم که یک روح دارد و آن روح توحید است، تمام داستانها و مواعظ و آیات آن تفصیل آن روح توحیداست.

پیام ها:

1- کلمات قرآن یکجا بر قلب پیامبر (ص) نازل شده است، سپس در مدت 23 سال تفضیل داده شده (أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ)
2- چون خداوند حکیم است، کتابش محکم است و چون خبیر است، تمام نیازها را تفصیل داده است. (أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ)

 

موضوع: مهم ترین اصول دعوت پیامبر (ص)

« أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ إِنَّنِي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ / وَأَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُمَتِّعْكُمْ مَتَاعًا حَسَنًا إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى ...». (هود/ 2 و 3)
سؤال: چهار اصل مهم دعوت پیامبر (ص) در این دو آیه چگونه بیان شده است؟
جواب:
اصل اول: جز خدای یکتا را نپرستید.
اصل دوم: من برای شما از سوی او نذیر و بشیرم (در برابر نافرمانیها شما را از مجازات الهی بیم می دهم و در برابر اطاعت و تقوا شما را به سعادت ابدی بشارت می دهم).
اصل سوم: از گناهانتان استغفار کنید.
اصل چهارم: به سوی خدا باز گردید. (ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ)
پیام ها:
1- اگر این اصول را به کار ببندید تا پایان عمر به طرز نیکویی بهره مند خواهید شد. (يُمَتِّعْكُمْ مَتَاعًا حَسَنًا إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى )
2- دعوت به یکتاپرستی و هشدار و بشارت، نمونه ای از سخن استوار خداوند است.

موضوع: هدف از خلقت
«وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَكَانَ عَرْشُهُ عَلَى الْمَاءِ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا وَلَئِنْ قُلْتَ إِنَّكُمْ مَبْعُوثُونَ مِنْ بَعْدِ الْمَوْتِ لَيَقُولَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَذَا إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ ». (هود/7)

سؤال: در این آیه هدف از خلقت چه بیان شده است؟
جواب:
1- آفرینش برای آزمایش است. (لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا)
2- هدف از آفرینش هم موجودات، رشد معنوی و اختیاری است. (لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا)
3- آسمان و زمین برای کار نیک آفریده شده اند نه برای کامیابی و غفلت (لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا)
4- آزمایش برای جدا کردن خوبان از بدان است.

پیام ها:
کیفیت عمل مهم است نه کمیّت آن
امام صادق (ع): حسن عمل یعنی عمل همراه با علم، اخلاص و تقوی نه عمل زیاد.

 

(سوره یوسف)

موضوع: نام دیگر این سوره «احسن القصص»

سؤال: چرا سوره یوسف به این نام معروف شده است؟
1- معتبرترین داستانها است.
2- در این داستان حضرت یوسف جهاد با نفس کرده است. (أَعْدَي عَدُوِّكَ نَفْسَكَ الَّتِي بَيْنَ جَنْبَيْكَ ، دشمن ترین دشمنان تو نفس توست).
3- قهرمان داستان نوجوانی بیش نبود و از کمال برخوردار شد، به طور معمول انسان در سن 40 یا 50 سال عقل و درکش محکم می شود. (وَ لَمّا بَلَغَ اَشُدُّ)

موضوع: رؤیای صادقانه

سؤال: انواع رؤیا را نام ببرید؟
1- بشارت از طرف خداوند؛ (إِذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَا أَبَتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي سَاجِدِينَ ). (یوسف/4)
2- افکار انسان؛(پیامبر (ص) فرمودند: یُحَدِّثُ الانسانُ فیراه فی منامه). (تفسیر نمونه)
3- حزن و اندوه از جانب شیطان؛ (پیامبر اکرم (ص) فرمودند: تَحْزِينٌ مِنَ الشَّيْطَانِ) . (میزان الحکمه، ج4؛ ص16)

موضوع: رازداری

سؤال: آیه ای که در این سوره به حفظ اسرار تأکید کرده است؟
« قَالَ يَا بُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُؤْيَاكَ عَلَى إِخْوَتِكَ فَيَكِيدُوا لَكَ كَيْدًا إِنَّ الشَّيْطَانَ لِلْإِنْسَانِ عَدُوٌّ مُبِينٌ ». (یوسف/5)
1- نفس ضعیف مانع رازداری است، عقل باید حاکم باشد نه نفس
2- افکار محرمانه و غیر محرمانه باید از هم جدا شوند. حضرت یعقوب گوشزد کرد که خویشتن دار باشد تا از حسادت دیگران در امان باشد.
نکته: حفظ اسرار یکی از نشانه وسعت روح و قدرت اراده است. (تفسیر نمونه، ج9/ نور، ج7)

موضوع: حسادت

سؤال: حسادت در محیط خانواده چه عواقبی را در بر دارد؟
1- موجب نادیده گرفتن حقوق می شود. ( لَا تَقْصُصْ رُؤْيَاكَ عَلَى إِخْوَتِكَ فَيَكِيدُوا). (یوسف/5)
2- مرز خانواده و عواطف را در هم می شکند. (لَقَدْ كَانَ فِي يُوسُفَ وَإِخْوَتِهِ آيَاتٌ لِلسَّائِلِينَ). (یوسف/7)
3- فرزندانی که تبعیض را حسن می کنند و در صدد کینه توزی هستند. (أَحَبُّ إِلَى أَبِينَا). (یوسف/8)
4- حسادت انسان را تا مرز برادرکشی می کشاند. (اقْتُلُوا يُوسُفَ أَوِ اطْرَحُوهُ أَرْضًا يَخْلُ لَكُمْ وَجْهُ أَبِيكُمْ ). (یوسف /9)

موضوع: تهمت

سؤال: اتهامی که برادران به یوسف وارد کردند چه بود؟
جواب: تهمت دزدی
«قَالُوا إِنْ يَسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ أَخٌ لَهُ مِنْ قَبْلُ...؛ گفتند اگر او دزدى كرده پيش از اين [نيز] برادرش دزدى كرده است‏...».

سؤال: بهترین وکیل مدافع برای مؤمن کیست؟
1- خداوند بهترین وکیل مدافع برای انسان است که عمل صالح دارد. (إِنَّ اللَّهَ يُدافِعُ عَنِ الَّذينَ آمَنوا)
2- در بحرانهای زندگی و زیر فشار تهمت ها خداوند گشایش ایجاد می کند. (وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجعَل لَهُ مَخرَجًا)
نکته: انسان مؤمن با اعتماد کامل به خداوند در برابر مراحل هولناک زندگی به سوی اهداف بالاتر گام برمی دارد.(امام جواد علیه السلام: الثِّقَةُ باللّه ِ تعالى ثَمَنٌ لِكُلِ غالٍ ، وسُلَّمٌ إلى كُلِّ عالٍ؛ اعتمادِ به خداوند متعال، بهاى هر چيز گرانى است و نردبان رسيدن به هر بلندايى). (منتخب میزان الحکمه/ بحار الانوار، ج75، ص344)
کسانی که در راه خداوند کار میکنند، خیلی دردها را متحمل می شوند. ولی نباید به این راه شک بیاورند، چون خداوند انسان مؤمن را حفظ می کند. مثل حضرت یوسف که از تهمت برادران و حتی زلیخا مبری شد و حقانیت (حضرت یوسف) اثبات گردید.

مؤسسه نورالیقین

مرکز تخصصی تفسیر و علوم قرآنی

تصویر امنیتی

تصویر امنیتی جدید

تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به موسسه نورالیقین می باشد

نقل مطلب فقط با ذکر منبع جایز می باشد