برگزیده تدریس تفسیر موضوعی قرآن در ماه مبارک رمضان(روز بیست و پنجم)

create سعادتمند forum اضافه کردن دیدگاه جدید remove_red_eye 359 خواندن

 

 

 

برگزیده تدریس تفسیر موضوعی قرآن توسط استاد سرکار خانم آل مرتضی(رمضان1396)

 


موضوعات منتخب سوره شوری


1.وحی از سنن الهی
2.وحی پروردگار، نشانگر صفات الهی
3.اوصاف حاملان وحی
4.زبان قرآن
5.کلید رزق الهی
6.مشورت در امور
7.مماثله

 

 

وحی از سنن الهی


«كَذَٰلِكَ يُوحِي إِلَيْكَ وَإِلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكَ اللَّهُ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ؛ اين گونه، خداى نيرومند حكيم به سوى تو و به سوى كسانى كه پيش از تو بودند، وحى مى كند».(شوری/1)

 



سؤال: واژه «سنت» در لغت و اصطلاح به چه معنا است؟


«سنت» در لغت به معنای راه و روش و در اصطلاح به معنای قوانین کلی و تغییرناپذیر الهی است. «فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِيلًا وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَحْوِيلًا؛ هرگز برای سنت خدا تبدیل نخواهی یافت و هرگز برای سنت الهی تغییری نمیابی». (فاطر/43) یکی از سنن الهی بیان شده در این آیه، وحی خداوند متعال است که عبارت «وَ إِلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكَ» آن را تبیین می کند.

 


سؤال: انواع سنت های پروردگار را نام ببرید؟


1-وحی
2- ابتلاء
3- امهال
4- استدراج
5- اختیار
6- مرگ
7- ضلالت
8- نصرت
9- مماثله
10- هدایت

 



مالکیت مطلق الهی

 


سؤال: دلیل تقدم خبر بر مبتدا در آیه «لله ما فی السموات والارض» چیست؟


نشانه حصر و تأکید بر مالکیت مطلق و حقیقی خداوند متعال است و نشان از مالکیت اعتباری انسان می دهد.

 

 

وحی، بیانگر صفات الهی

 


سؤال: وحی پروردگار بیانگر کدام یک از صفات الهی است؟


عزت، قدرت، حکمت و عظمت الهی همه در وحی تبلور دارد.

 

 

سؤال: دلایل عظمت وحی الهی را بیان کنید؟


١-«تَكَادُ السَّمَاوَاتُ يَتَفَطَّرْنَ مِن فَوْقِهِنَّ؛ نزدیک است که آسمان ها به سبب نزول وحی بزرگ از بالا متلاشی شوند». (شوری/5)
٢-«لَوْ أَنزَلْنَا هَٰذَا الْقُرْآنَ عَلَىٰ جَبَلٍ لَّرَأَيْتَهُ خَاشِعًا مُّتَصَدِّعًا مِّنْ خَشْيَةِ الله؛ هرگاه این قرآن را بر کوهی نازل کردیم به خاطر خوف خدا، خاشع و از هم شکافته می دیدی». (حشر/21)
٣- فرشتگان حامل وحی بزرگ آسمانی، پیوسته حمد و تسبیح خدا را به جا می آورند.

 

 

اوصاف حاملان وحی

 


سؤال: با توجه به آیات شریف قرآن کریم، حاملان وحی را توصیف کنید.


1-یُسَبِّحُونَ: همیشه در حال عبادت؛
2- یُدَّبِرُونَ: تدبر می کنند؛
3-یَستَغفِرون: همیشه استغفار می کنند؛

 

 

زبان قرآن


«وَكَذَٰلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لِّتُنذِرَ أُمَّ الْقُرَىٰ؛ و این گونه قرآنی عربی[فصیح و گویا] را بر تو وحی کردیم تا «ام القری»[مکه] را انذار کنی». (شوری/7)

 


سؤال:چرا قرآن به زبان عربی نازل شده است؟


زبان عربی دارای قواعد بسیار و دقیق با فصاحت و بلاغت بالا و محتوای عظیم است. قرآن به زبان قوم پیامبر (صلی الله علیه و اله) نازل شد، چرا که بلیغ ترین زبان را دارا بودند.

 

 

کلید رزق الهی


«لَهُ مَقَالِيدُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن يَشَاءُ وَيَقْدِرُ...؛ کلیدهای آسمان و زمین از آن اوست؛ روزی را برای هرکس بخواهد، گسترش می دهد یا محدود می سازد...». (شوری/12)

 


سؤال: دلیل تقدم خبر بر مبتدا در آیه فوق، نشان چیست؟


تقدم خبر بر مبتدا (لَهُ مَقَالِيدُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ) نشان می دهد که رزق و روزی فقط در دست خدا است.

 

 

سؤال: از نگاه قرآن، انواع روزی چیست؟


1-روزی بی حساب (يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن يَشَاءُ)
2-روزی با حساب و کتاب (وَ يَقْدِرُ لِمَن يَشَاءُ)

 

 

سؤال: عوامل مؤثر در رزق و روزی چیست؟


1-عوامل مادی مانند: باران، زمین، آفتاب و تلاش و حرکت خود فرد.
2-عوامل معنوی مانند: دعا، استغفار، انفاق، شکر پروردگار، تقوا، خشوع، توسل به اسماء الهی و ذکر صلوات.

 

 

سؤال: موانع رزق شامل چه چیزهایی است؟


1-خودانسان(عدم انفاق، ناشکری)؛
2-ابتلاء الهی؛
3-ظالمان؛

 

 

مشورت در امور


«...وَأَمْرُهُمْ شُورَىٰ بَيْنَهُمْ...؛ ... وکارهایشان به شکل مشورت در میان آنهاست...» (شوری/38)

 


سؤال: مشورت در چه اموری ضروری است؟


در اموری که به خود انسان مربوط است؛ مثل امور سیاسی، اقتصادی، اجتماعی که می توان مشورت کرد، ولی در جایی که به خدا، دین خدا و احکام الهی ارتباط دارد، نمی توان مشورت کرد؛مانند تعیین امامت، عبادات و... .

 

 

سؤال: چه کسانی شایسته مشورت هستند؟


امام علی (علیه السلام) در این زمینه می فرماید: «خَيرُ مَن شاوَرتَ ذَوُوا النُّهى وَالعِلمِ وَاولُو التَّجارِبِ وَالحَزمِ؛ بهترین کسی که با او مشورت کنی کسی است که صاحب عقل و علم و تجربه ها و دوراندیشی باشد». (غررالحكم و دررالكلم، ج٣)

 

 

سؤال: چه کسانی استحقاق مشورت را ندارند؟


«لا تدخلن فى مشورتك بخيلا و لا جبانا و لا حريصا؛ با افراد بخيل و ترسو و حريص مشورت مكن». (نهج البلاغه، نامه امام به مالک اشتر)

 

 

سؤال: دلیل تأکید دین اسلام بر مشورت چیست؟


١- احتمال خطا در عمل کم می شود؛
٢- شکوفایی استعدادها؛
٣- مشورت مانع از حسادت دیگران می شود؛
٤- امداد الهی در پی مشورت (یدالله مع الجماعه)؛
٥- نوعی احترام به مردم؛
٦- وسیله شناخت به دیگران؛

 

 

مماثله


«وَجَزَاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِّثْلُهَا»

 


سؤال: در باره آیه مقابله به مثل با توجه به آیه ٤٠ شوری چه مواردی لازم به ذکراست؟


١-«وَجَزَاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِّثْلُهَا؛ کیفر بدی مجازات همانند آن است». (شوری/40)
٢-«...فَمَنِ اعْتَدَىٰ عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَىٰ عَلَيْكُمْ...؛ ...هر کس به شما تجاوز کرد، همانند آن بر او تعدی کنید!...». (بقره/194)
کسی که مقابله می کند نباید تعدی کند و از حد بگذرد تا خودش مبدل به انسان ظالم نشود.
٣-«فَمَنْ عَفَا وَأَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ؛ و هر کس عفو و اصلاح کند، پاداش او با خداست...» (شوری/40)
مجازات دیگران هر چه باشد یک نوع آزار است، زمانی که طرف مقابل از رفتار خود پشیمان شده باشد شایسته عفو است و پاداش او برعهده خداست.

 

 


نکته: متن فوق، خلاصه ای از تدریس می باشد. لذا علاقه مندان می توانند جهت دریافت متن کامل تدریس هر روز، با موسسه نورالیقین تماس بگیرند.
تلفن:02537782721

 

 

موسسه نورالیقین

مرکز آموزش تفسیر و علوم قرآنی

تصویر امنیتی

تصویر امنیتی جدید

تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به موسسه نورالیقین می باشد

نقل مطلب فقط با ذکر منبع جایز می باشد